Eind september kwam het nieuws naar buiten dat steeds meer jongeren negatief denken over homoseksualiteit. Op vrijdag 9 oktober is het Paarse Vrijdag, een dag waarop scholieren en docenten door paars te dragen hun solidariteit met de LHBTIQ+-gemeenschap kunnen uiten. Zondag 11 oktober is het de nationale Coming Out-dag in Nederland. Hoe ervaren leden van deze gemeenschap uit onze regio deze dagen?
Voor dit artikel sprak CKZ Vandaag met drie personen uit de lokale LHBTIQ+-gemeenschap: Cor Schaatsbergen, Wendy van der Meer-Wierdsma en Arjan Benard.
Officieel is wethouder Eric Faassen verantwoordelijk voor het onderwerp inclusie in Capelle aan den IJssel. “Maar je begrijpt dat dit onderwerp wethouder Schaatsbergen persoonlijk aan het hart gaat”, vertelt zijn woordvoerder. “Hij is inmiddels dertig jaar samen met zijn man.”
Ook de Nieuwerkerkse Wendy van der Meer-Wierdsma en Arjan Benard, die zeer betrokken is bij de gemeenschap in Capelle, werkten graag mee aan het artikel. “Het is belangrijk dat ook de mooie kanten van uit de kast komen worden belicht”, vertelt Arjan, die inmiddels verloofd is met zijn vriend. “Daar moet ook echt ruimte voor zijn.” De opmerking van Arjan schetst tegelijkertijd de realiteit dat er twee kanten van een munt zijn. “Ik maak me zorgen over mijn toekomstige kinderen”, bekent Wendy. “Die gaan ook ooit naar school, maar zij hebben dan twee moeders. Het is jammer dat ik me daar zorgen over moet maken. Daarom zijn deze dagen en de positieve aandacht ook zo belangrijk.”
Hoe was het voor jou om uit de kast te komen?
Wethouder Schaatsbergen: “Uit de kast komen is een heel lang traject. Veel mensen worstelen daar enorm mee. Als ik naar mijn eigen situatie kijk, vraag ik me altijd af: ‘Heb ik me hier nou zo druk over gemaakt?’ Het is vooral een gevecht met jezelf. De mens is van nature geneigd om bij een groep te willen horen. Door aan jezelf toe te geven dat je ‘anders’ bent, plaats je jezelf buiten de kudde. Dat is een gevecht met vallen en opstaan. Maar als je uiteindelijk die stap zet, is de reactie vaak: ‘Goh, jongen, dat wist ik allang.’ Bij mij duurde het ook erg lang. Ik ben pas op mijn 27e uit de kast gekomen. Toen heb ik mijn eerste liefde ontmoet, en met hem ben ik inmiddels al 30 jaar samen. Samen hebben we twee fantastische kinderen en vijf kleinkinderen.”
Wendy: “In mijn eigen omgeving was het geen probleem. Mijn vader had het er even moeilijk mee, maar dat kwam vooral doordat hij wist dat het in de samenleving een probleem was. Hij was vooral bang voor mijn toekomst. Mijn moeder dacht dat het een fase was, maar inmiddels weet ze dat ik ben wie ik ben en dat dat prima is.”
Arjan: “Voor mij verliep het eigenlijk heel fijn. Ik zat op een christelijke school, dus je zou misschien denken dat er vooroordelen zouden zijn. Maar de sfeer op mijn school was hartstikke veilig. Daarvoor had ik al een artikel gelezen van een oud-leerling van mijn school die in transitie was gegaan. Daardoor wist ik ook wel dat het geen taboe was.”
Hoe belangrijk zijn dit soort dagen voor de LHBTIQ+-gemeenschap?
Wethouder Schaatsbergen: “Heel belangrijk. Ik kan daar heel gepassioneerd en emotioneel op reageren. Uit persoonlijke ervaring weet ik hoe belangrijk het is dat er continu aandacht voor is, ook vanuit de gemeente. Zoals ik al eerder zei, is het een worsteling met jezelf. Die kan een enorme impact hebben. Ik weet uit eigen ervaring, onder meer als voorzitter van het COC, dat dit bij veel mensen tot persoonlijke problemen en zelfs tot zelfmoordpogingen kan leiden. Het is jammer dat deze dagen nog steeds nodig zijn, maar ze zijn heel belangrijk.”
Wendy: “Heel belangrijk. Ik heb een zwager die ook homoseksueel is. Hij had op een gegeven moment een relatie met een jongen uit de Bijbelbelt. Die jongen is door zijn ouders naar een homogenezing gestuurd, omdat ze het niet konden of wilden accepteren. Die ‘genezing’ heeft natuurlijk niet gewerkt. Uiteindelijk is hij uit huis gezet, waardoor hij een tijdje geen contact had met zijn ouders. Dat contact is inmiddels wel verbeterd, maar het blijft nogal oppervlakkig. Het is dus belangrijk om aandacht te blijven vragen voor de acceptatie van homoseksualiteit.”
Arjan: “Voor mij was het nooit een bijzondere dag. Ik vond het soms ook wel ongemakkelijk. Waarom hadden wij een speciale dag nodig? Natuurlijk kan zo’n dag een gesprek op gang brengen, maar het is belangrijker dat je het hele jaar door uitdraagt dat iedereen erbij hoort, ongeacht zijn of haar seksuele geaardheid. Tegelijkertijd vind ik het goed dat je op jonge leeftijd positieve verhalen over uit de kast komen kunt horen. Je bent jezelf dan toch aan het ontdekken. Dit soort dagen zijn een manier om de acceptatie te bevorderen.”
Wat vond je ervan om vorige week te horen dat de acceptatie van homoseksualiteit in Nederland achteruitgaat?
Wethouder Schaatsbergen: “Ik dacht echt: hoe dan? Hoe zijn we zo teruggevallen op de ranglijst van tolerantie? Heeft dat met beeldvorming te maken? Heeft dat met beeldvorming rond de doelgroep zelf te maken? Heeft het te maken met de multiculturele samenleving? Het is ongetwijfeld een samenraapsel van factoren. Ik zou willen dat er één oorzaak was, want dan kon je er iets tegen doen. Helaas is dat niet zo.”
Wendy: “Dat was natuurlijk even schrikken, maar ergens had ik het wel verwacht. Je ziet het bijvoorbeeld aan de reacties op sociale media. Er verschijnen steeds vaker negatieve reacties over iemands geaardheid, bijvoorbeeld in verband met onze premier Jetten. Dat was volgens mij bij Rutte niet het geval.”
Arjan: “Het verraste me eerlijk gezegd niet. Je ziet dat de samenleving op veel punten verdeeld is. Er is bijna geen ruimte voor nuance. Het was absoluut niet fijn om te lezen. Ik kan me goed voorstellen dat je, als je nu in de kast zit en worstelt met je geaardheid, door dit nieuws extra voorzichtig wordt. Als je leest dat één op de vijf mensen jou niet accepteert, kan ik me voorstellen dat dit extra mentale problemen kan veroorzaken.”
Kom je de afnemende acceptatie ook in het dagelijks leven tegen?
Wethouder Schaatsbergen: “Toen mijn man en ik net getrouwd waren en ik mijn eerste paspoort hier ging ophalen, hebben we er heel bewust voor gekozen om in onze paspoorten niet de vermelding ‘echtgenoot van’ op te nemen. We willen niet het risico lopen dat we ergens aan de grens staan en worden opgepakt. Mijn man en ik lopen ook nooit hand in hand. Dat hebben we nooit gedaan, omdat we dat nooit echt hebben gedurfd. Kijk, je mag het best met mensen oneens zijn, maar blijf wel respectvol. Ook hier in Capelle word ik achter mijn rug om uitgescholden voor ‘kankerhomo’. Dat gebeurt allemaal in het geniep, maar ik hoor het wel. Dat doet zeer. Heel erg zeer.”
Wendy: “Gelukkig komen mijn vrouw en ik het in het dagelijks leven niet zo vaak tegen. Dat komt ook doordat wij er niet heel ‘duidelijk’ uitzien als lesbisch stel. We geven elkaar wel een kus in het openbaar, maar verder denken veel mensen dat we gewoon vriendinnen zijn. Ik denk dan ook dat er een negatievere blik is op homoseksuele mannen. Twee vrouwen vinden veel mannen natuurlijk wel wat opwindender.”
Arjan: “Dat vind ik een moeilijke vraag. Soms wel, soms niet. Wat ik lastiger vind, zijn bepaalde situaties. Mijn toekomstige man en ik zijn nu onze bruiloft aan het plannen. Dat klinkt makkelijk, maar als we een fotograaf willen inhuren, moeten we er rekening mee houden dat die misschien niet met ons wil werken omdat we twee mannen zijn. Terwijl we, net als heterostellen, gewoon de liefde voor elkaar willen vieren.”
Dagen als Paarse Vrijdag en Coming-Outdag geven sommige mensen het gevoel dat de LHBTIQ+-gemeenschap hun door de strot wordt geduwd. Begrijp je dat?
Wethouder Schaatsbergen: “Ik begrijp heel goed dat een deel van onze bevolking het gevoel heeft dat het hun door de strot wordt geduwd. Maar als we er geen aandacht meer voor vragen en bepaalde actoren het beeld blijven bepalen, waardoor de neerwaartse spiraal waarin we zitten verder wordt versterkt, zullen we toch echt aandacht moeten blijven vragen. Laten we bij deze dagen alleen het woord ‘moeten’ weglaten. Dat werkt alleen maar averechts.”
Wendy: “Nee, dat argument slaat nergens op. Als ik een willekeurige film op Netflix aanzet, krijg ik dan heteroseksualiteit door mijn strot geduwd? Ik begrijp wel dat je tegenwoordig veel sneller met homoseksualiteit in aanraking komt, bijvoorbeeld via sociale media, maar dat kan ook aan je eigen bubbel liggen. Ik begrijp wel dat het beeld van de LHBTIQ+-gemeenschap enigszins vervormd is. In essentie is de Canal Parade in Amsterdam heel mooi, maar die bepaalt wel echt hét beeld van homoseksualiteit. Ik vermoed dat daardoor bij de gemiddelde Nederlander het beeld ontstaat van een homoseksuele man als iemand die in een strakke roze leren string op een boot staat. Dat mag natuurlijk ook, maar het is niet representatief.”
Arjan: “Wat is te veel aandacht? Kun je ooit te veel aandacht vragen om de acceptatie te bevorderen? Ik vind het dus alleen maar goed dat er aandacht voor is. Deze dagen zijn er niet om mensen te overtuigen, maar om een gesprek op gang te brengen. Als mensen bereid zijn echt naar elkaar te luisteren en zich open te stellen voor anderen, kun je meer wederzijds respect creëren.”
Heb je nog een boodschap voor jonge mensen die nog in de kast zitten?
Wethouder Schaatsbergen: “Weet dat je deze strijd niet alleen hoeft aan te gaan. Je bent niet de enige. Veel mensen die nog in de kast zitten, bevinden zich in dezelfde situatie. De stap om uit de kast te komen is makkelijker dan je denkt. En, alsjeblieft, trek op tijd aan de bel als je richting suïcidale gedachten gaat. Iedereen hoort er gewoon bij.”
Wendy: “Het is misschien spannend aan het begin, maar niemand verdient het om zichzelf te moeten verbergen of te verstoppen. Kom uit de kast en laat zien dat jij er ook mag zijn. Ongeacht op wie je valt! Je hoort er gewoon bij!”
Arjan: “Wees trots op wie je bent! Weet dat de mooie momenten van jezelf zijn veel zwaarder wegen dan de negatieve momenten. Het is een zwaar en moeilijk moment, maar er gaat een hele grote en mooie wereld voor je open.”
Zoek je meer informatie over LHBTIQA+ of zoek je hulp? Via onderstaande websites is meer informatie en advies te vinden over verschillende onderwerpen.
- jouwggd.nl – advies over uit de kast komen
- outway.nl – informatie, advies en activiteiten voor lhbt+’ers
- switchboard.nl – hulplijn voor vragen en zorgen
- coc.nl – belangengroep die zich inzet voor de acceptatie van LHBTIQA+-gemeenschap
- blijfgroep.nl – voor lhbt+’ers die zich niet meer veilig voelen of ernstig bedreigd worden
- 113.nl – Heb jij of iemand die je kent suïcidale gedachtes? Chat of bel geheel anoniem met 113.
