Twaalf jaar geleden waren Rita en haar man Sem Pattipeilohy op vakantie op de Molukken. Een vakantie zoals vele anderen. Gewoon even terug naar de roots en de familie in het dorp Ullath. Niks wees er op dat ze twaalf jaar later voor meer dan 50.000 euro aan medische spullen naar Azië zouden brengen.
Het is een druilerige maandagochtend wanneer ik de lift uitstap. Sem ontvangt mij in een volledig trainingspak van Feyenoord. Bij binnenkomst vraagt Rita meteen of ik een kopje koffie wil. Onder het zetten van de koffie wordt ook een pak koekjes opengetrokken. “Het staat er om gegeten te worden, dus pak gerust,” lacht Rita.
Onder het genot van de koffie steekt Rita van wal. In een uur durend gesprek neemt ze, aangevuld door Sem, mij mee door de afgelopen twaalf jaar waarin elk moment in het teken stond van de verbetering van de gezondheidszorg van de Molukkers in hun dorp.
Koffers met paracetamol
Wanneer Rita en Sem richting de Molukken gaan, is steevast één van de koffers vol met medicatie. Variërend van paracetamol, zalfjes tegen eczeem tot medicatie voor diabetes. “Als we er nu aankomen, staan ze als aasgieren om ons heen”, lacht Rita.
Het is dan ook moeilijk om iedereen te helpen. “In het begin kwamen alleen mensen uit Ullath, maar inmiddels komen ze ook uit omliggende dorpen als ze horen dat wij er zijn.” Inmiddels is er een systeem bedacht. “Op maandag komen de 65-plussers, op woensdag de middenmoot en op vrijdag de jongeren.”
Tekst gaat verder onder de afbeelding.
Het grote succes van de dagen is het feit dat de mensen dan niet ver hoeven te reizen. “In de grote dorpen en steden zijn wel ziekenhuizen, maar in ons dorp is er eigenlijk niks,” legt Rita uit. Door de grote afstanden laten mensen hun gezondheid soms op het beloop. “Je moet maar geld hebben om elke keer te reizen.”
Zonder hulp kunnen Rita en Sem het niet organiseren. Gelukkig hebben ze een talrijke familie in Ullath. “We hebben een nicht daar die hoofdverpleegster is,” vertelt Rita, “die helpt ons met het organiseren van dat soort dagen, maar stuurt ook andere verpleegsters aan.” Door de familie weten ze ook waar behoefte aan is.
Gezondheidsmiddagen op de Molukken
Op dit moment wordt het gesprek onderbroken. De koffie is op. “Ik ben echt verslaafd aan koffie”, lacht Rita. Het is ook een mooi moment om de telefoon erbij te pakken. De laatste keer dat het echtpaar in Ullath was, zijn er namelijk genoeg foto’s genomen. Vol trots scrollt Rita er door heen. “Kijk, dat is mijn nicht”, “Kijk, dat vinden ze geweldig” en “Kijk, de assistentes en zo die alles opschrijven.”
Tekst gaat verder onder de afbeelding.
Niet alle foto’s zijn even leuk. Wanneer er een foto op het scherm verschijnt van een man slaakt Rita een zucht. “Dat was onze chauffeur maar die is vorig jaar overleden door diabetes.” Zijn dood kwam als een verrassing. “De week ervoor zei hij nog dat alles goed met hem ging.”
Het begin
Hun chauffeur is niet de enige die in het dorp overlijd aan diabetes. Zo heeft Rita genoeg familieleden verloren aan de ziekte. Diabetes heeft in het begin dan ook een grote rol gespeeld. “Toen wij destijds hoorden dat er mensen stierven aan een ziekte waar in Nederland bijna niemand direct aan overlijdt, wisten we dat we er wat aan moesten doen.”
Verhalen zoals die van hun chauffeur zijn mentaal zwaar voor het koppel. Toch zijn dat soort verhalen een bron van motivatie. “Je bent een dag kapot van dat nieuws, maar daarna gaat de knop om en bedenken we wat we nog extra kunnen doen”, vertelt Rita.
Beiden hebben geen achtergrond in de medische wereld. De motivatie komt dan ook vanuit een gevoel van onrechtvaardigheid. “We willen dat de gezondheidszorg daar ook gewoon op peil is.”
Medische apparatuur
Naast het brengen van medicatie naar de Molukken en het organiseren van controle middagen zorgen de Capellenaren ook voor medische apparatuur. Deze apparaten zijn in Nederland makkelijk via een webshop te bestellen, denk aan bloeddrukmeters, oximeters of naalden om suiker te prikken. In de Molukken zijn ze echter moeilijker te krijgen. “Het is daar gewoon niet betaalbaar voor hen”, vertelt Sem.
Tekst gaat verder onder de afbeelding.
Ondanks de kosten voor het invoeren van pakketten, stuurt het echtpaar niet zomaar geld richting de Molukken. “Dan weet je niet waar het terechtkomt”, verduidelijkt Rita. Door de jaren heen hebben Rita en Sem al meer dan 50.000 euro in deze activiteiten gestoken.
50.000 euro
Ik val even stil bij het horen van dat bedrag. Een halve ton in twaalf jaar. Rita ziet mijn gezichtsuitdrukking veranderen en schiet in de lach. “Als we wat extra geld beuren, zetten we dat opzij voor de Molukken.”
Het extra geld krijgen Rita en Sem op verschillende manieren. Zo verkopen ze overbodige spullen via marktplaats, maar gaan ze ook minder op vakantie. “We zijn met pensioen dus we kunnen zoveel reizen als we willen, maar we gaan maar één keer per jaar op vakantie.”
Ook krijgen ze soms hulp van vrienden. “Sommige doneren spullen die we kunnen verkopen”, vertelt Ria, “Anderen horen dat we geld inzamelen en geven ons dan wat geld.”
Op dit punt kijkt ze Sem aan. Zoals eerder gezegd is hij gehuld in een compleet Feyenoord-trainingspak. “Ik was jaren de beheerder van het trainingscomplex”, vertelt Sem. In deze functie kreeg hij contact met verschillende spelers. “Dus Stanley Brard en Gaston Taument hebben wat bedragen gestort”, zegt de Feyenoorder in hart en nieren trots.
Feyenoord en koningsdag
De link met Feyenoord heeft het koppel sowieso geen windeieren gelegd. Dit hele verhaal is aan het rollen gebracht tijdens Koningsdag. Rita en Sem stonden toen op het Amnestyplein met een kraampje. Het was misschien wel de drukst bezochte kraam van de dag. “We waren om tien uur al helemaal schoon”, lacht Rita.
De reden voor dit succes was de merchandise. Naast slim ingekochte Oranje rugtassen was er ook veel van Feyenoord te koop. “Feyenoord krijgt elk jaar nieuwe spullen”, legt Sem uit, “op een gegeven moment vroeg ik of ik de overgebleven spullen niet kon hebben voor ons project. Niet om direct te verkopen, maar om op te slaan.” Afgelopen Koningsdag stonden ze voor het eerst met al die spullen op de markt. “Het heeft ons 1700 euro voor ons doel opgeleverd”, glundert Rita.
Tekst gaat verder onder de video.
Engelse lessen
Inmiddels begint het wat donkerder te worden in het appartement. Regenwolken trekken langzaam richting Capelle. Vervelend, want het gesprek lijkt op haar einde te lopen. Dat zou betekenen dat ik zonder jas terug naar de redactie van CKZ zou moeten fietsen. Maar dan komt de telefoon weer tevoorschijn.
Tekst gaat verder onder de afbeelding.
“Kijk, dit zijn de kinderen uit ons dorp die na school Engelse les krijgen”, ligt Rita toe. Want naast de medicijnen, de apparatuur en de middagen financiert het echtpaar ook nog Engelse les voor de kinderen. “We willen het leven van die kinderen aangenaam maken.”
Door de toename van toeristen naar de Molukken hopen Rita en Sem dat een beheersing van de Engelse taal wat meer geld in het laatje kan brengen. “Als iemand vraagt waar ze water kunnen halen en je kan antwoord geven, zit daar misschien wel een fooitje in.”
De Engelse lessen is wel een extra kostenpost. “We betalen de leerkracht ook naar Nederlands model”, verduidelijkt Sem. “Dus we betalen haar een maandsalaris, krijgt ze vakantiegeld en een bonus tijdens kerst.”
Het idee om geld te investeren in een Engelse docent komt via een vriend. “Die heeft een stichting waarmee hij lessen op de Molukken organiseert”, legt Rita uit. “Dat leek ons ook een goed idee.”
Tekst gaat verder onder de afbeelding.
Toekomst dromen
Inmiddels begint de lucht een beetje op te klaren. Een blik op de weerapp laat zien dat het nog iets meer dan een uur droog blijft. Net genoeg tijd om droog aan te komen op de redactie. We besluiten dan ook het gesprek af te gaan ronden. Er blijft echter nog één vraag onbeantwoord; ‘willen jullie niet een stichting oprichten?’
“Dat gaan we zeker een keer doen”, bevestigt Rita. Een stichting geeft bedrijven de mogelijkheid om makkelijker geld te doneren. “Dan kan het én naar een speciale rekening én kan de donatie van de belasting afgetrokken worden.”
Want ondanks de liefde en de passie die Rita en Sem in het project steken, zou het op den duur anders moeten. “We steken al ons extra geld erin”, verzucht Rita, “dat is op een gegeven moment niet meer houdbaar.”
Tot die tijd blijven ze zich volledig inzetten voor de gemeenschap in hun dorp. Ondanks de kosten en de mentale last. “Weet je, je krijgt er helemaal een voldaan gevoel van”, glimlacht Rita. “Daarbij is de vakantie net wat lekkerder als je ziet hoe blij mensen zijn met onze hulp”.
