Donderdagmiddag werd in Streekmuseum Krimpenerwaard de nieuwe tentoonstelling Koetjes, kalfjes en kantje boord geopend. De voorwerpen uit het verleden vertellen de oorsprong van bekende (en onbekende) gezegdes.
‘Nou breekt mijn klomp’, ‘Een kind kan de was doen’, of ‘spijkers op laag water zoeken’. Het is een greep van uitspraken die de meesten van ons wel kennen. De oorsprong van deze gezegdes ligt vaak bij ambachten of situaties uit het verleden.
Het interview met Maud Brouwers is ook te beluisteren via Spotify:
Met voorwerpen die tijdens dat werk gebruikt werden, vertelt het museum over die oorsprong. Maud Brouwers legt uit hoe zij en anderen deze tentoonstelling hebben opgezet. “De inspiratie voor deze tentoonstelling ligt eigenlijk bij onze rondleiders”, vertelt ze. “Die vertellen heel vaak tijdens de rondleiding die ze door het museum geven over spreekwoorden die je tegenkomt in de objecten die wij hebben. Toen kwamen we erachter dat er eigenlijk heel veel objecten van vroeger zijn, die horen bij een spreekwoord.”
“Denk aan een spreekwoord, zoals iets in een doofpot stoppen”, vervolgt Maud. “Ja, de doofpot is gewoon een voorwerp van vroeger wat werd gebruikt om de laatste resten van het vuur in te doven.”
Vier thema’s
De tentoonstelling is volledig samengesteld met voorwerpen uit de eigen collectie van het streekmuseum. De spreekwoorden zijn verdeeld in vier thema’s, legt Brouwers uit: het leven van vroeger, het boerenleven, de scheepvaart en de ambachten.
Als voorbeeld van zo’n ambacht noemt Maud het touwslaan. “Een klos is een voorwerp wat ervoor zorgde dat de touwen in elkaar werden geregen. Dat was een heel lastig werkje als je de hele dag heen en weer moest rennen. Dan was je de klos. Daar komt dat vandaan.”
Even verderop staan meerdere mooie oude strijkijzers opgesteld. “Een spreekwoord wat ik zelf wel leuk vind, is de plooien gladstrijken”, vervolgt Maud. “Het spreekwoord betekent eigenlijk het wegnemen van ergernissen of misverstanden. Dat is ook wat je doet, een kreukel uit je kleding strijken om het er weer netjes uit te laten zien. Dat past ook heel goed bij ons museum met alle objecten van vroeger.”
Praktische informatie
De tentoonstelling Koetjes, kalfjes en kantje boord is tot en met 6 maart 2027 te zien in Streekmuseum Krimpenerwaard (bezoekadres: Boezemdreef 1, Krimpen aan den IJssel). Het museum is geopend van dinsdag tot en met zaterdag tussen 14:00 en 17:00 uur. Ga voor meer informatie naar streekmuseumkrimpenerwaard.nl.
Ook is er een speciale activiteit voor kinderen die bij deze tentoonstelling hoort. Met een woordzoeker gaan kinderen in de tentoonstelling op zoek naar tien woorden, die te maken hebben met deze spreekwoorden.
