In de bibliotheek in Capelle aan den IJssel is donderdag de expositie ’75 jaar Molukkers in Nederland’ geopend. In acht panelen is de geschiedenis van de Molukse gemeenschap samengevat. “Het is een gedeelde geschiedenis. Niet alleen van de Molukkers, maar ook van de Nederlanders.”
“Als je niet weet waar het over gaat, dan zullen mensen denken dat we het een soort van vieren”, vertelt de 30-jarige Nina Nussy. “Maar we vieren het niet, we herdenken het. Dat de eerste generatie in 1951 is aangekomen. Hun aankomst markeert het feit dat we hier nu nog steeds zijn.”
Nussy maakt deel uit van de werkgroep die in Capelle aan den IJssel activiteiten organiseert rondom 75 jaar Molukkers in Nederland. Ze is van Molukse afkomst en opgegroeid in de Molukse wijk in Capelle aan den IJssel. Ze spreekt vol liefde over de wijk waar ze opgroeide en de bewoners, die familie voor haar zijn. “Het is een hele warme gemeenschap. We zeggen altijd Suka dan Duka, dus in goede en slechte tijden zijn we er altijd voor elkaar.”
Gedwongen naar Nederland
Het is 75 jaar geleden dat de eerste generatie Molukkers, die als KNIL- of marinemilitairen de Nederlandse overheid diende, gedwongen naar Nederland werden overgebracht in de nasleep van de Indonesische onafhankelijkheid. Hoewel de gemeenschap ieder jaar stilstaat bij dit moment, heeft 2026 extra betekenis gekregen. Van onthullingen van een lokaal en nationaal monument, het toekennen van speciale grafrechten, tot aan de excuses van premier Jetten.
Nussy hoopt dat de aandacht voor de Molukkers vastgehouden wordt. “We moeten nog steeds uitleggen wie we zijn, waarom we hier zijn, hoe we hier zijn aangekomen.” Ze neemt dat mensen niet kwalijk: “Als je dit stuk van Nederlandse geschiedenis niet uitgelegd krijgt of niet in de buurt van een Molukse wijk opgroeit, hoe moet je het dan weten?” Wel vindt ze het van belang om duidelijk te maken: “Het is een gedeelde geschiedenis. Niet alleen van de Molukkers, maar ook van de Nederlanders.”
Het is geen raadsel waarom Nina Nussy deel uitmaakt van de werkgroep die in Capelle de activiteiten organiseert. Ze spreekt vol trots over haar achtergrond en deelt dat graag met anderen. “Deze hele maand oktober mogen we de Capelse gemeenschap en iedereen die graag hier naar de bibliotheek komt een stukje geschiedenis vertellen over Molukkers in Nederland over de afgelopen 75 jaar”, vertelt Nussy over de nieuwe expositie.
“We zijn hartstikke rijk aan cultuur”
Met acht panelen wordt de geschiedenis van de Molukkers verteld. Nussy: “In die 75 jaar is er natuurlijk enorm veel gebeurd. De meeste mensen zullen zich vast wel de treinkapingen herinneren of hebben een soort van associatie met de motorclubs, maar de Molukse gemeenschap is veel meer dan dat. We zijn hartstikke rijk aan cultuur en dat laten we zien door middel van krijgsdansen of zakdoekendansen. En de grote gemeenschapszin die er leeft: van vroeger in het barakkenkamp IJsseloord (waar nu het Paradijspark zit) tot aan de Molukse wijk van nu in Oostgaarde, waar dat nog steeds plaatsvindt.”
Op de vraag welk paneel Nina Nussy zelf bijzonder vindt, zegt ze: “Een paneel dat zeker belangrijk is om wat langer bij stil te staan, is die van de aankomst van Josina ‘Njonja’ Soumokil.” Zij was de weduwe van de in 1966 geëxecuteerde RMS-president Chris Soumokil. “En waarom ik dat zo belangrijk vind, is dat de RMS (de Republiek der Zuid-Molukken) de reden is dat Nederland de Molukse KNIL-soldaten en marinemannen naar Nederland heeft gehaald.”
“Op de foto zie je de derde (RMS-)president [in ballingschap, red.] Johan Manusama haar ontvangen op het vliegveld. Ik weet nog dat mijn ouders mij altijd hebben verteld dat ze allemaal in bussen naar het vliegveld gingen om haar op te vangen”, vertelt Nussy. “Want het was een weduwe met nog een heel jong kind die naar Nederland kwam, haar man had verloren. Tot op de dag van vandaag weten we niet waar zijn lichaam is.”
Activiteiten in oktober
De expositie ’75 jaar Molukkers in Nederland’ is tot stand gekomen door Bibliotheek aan den IJssel in samenwerking met de Molukse gemeenschap in Capelle aan den IJssel. De tentoonstelling is de gehele maand oktober gratis te bezoeken in de bibliotheek in Capelle.
Vanwege 75 jaar Molukkers in Nederland heeft de bibliotheek ook nieuwe Molukse boeken toegevoegd aan de collectie en zijn er meerdere activiteiten. Elke donderdagavond is er een Molukse activiteit. Er zijn een aantal boeklezingen en een quiz in samenwerking met taalplatform Totaal Moluks, om je Moluks-Maleis te testen. Ook is er tijdens de herfstvakantie een kindermiddag met speurtocht.
Bekijk hier het totaaloverzicht van de Molukse activiteiten in Bibliotheek aan den IJssel
Een van de laatste activiteiten die de Capelse Molukse gemeenschap dit jaar organiseert, is een culturele avond in het Isala Theater. Deze vindt plaats op woensdagavond 21 oktober, waarin bezoekers voor een avond onderdeel uitmaken van de Molukse gemeenschap. Kaarten zijn te verkrijgen via het Isala Theater.
