SGP-boegbeeld Kees van der Staaij zal de formatie leiden in de gemeente Zuidplas. Dit liet lijsttrekker Verdoes van ChristenUnie-SGP weten tijdens het duidingsdebat over de uitslag van de gemeenteraadsverkiezingen. Van der Staaij is werkzaam bij de Raad van State en was daarvoor 25 jaar Kamerlid en partijleider van de SGP.
Na de gemeenteraadsverkiezingen begint het proces van de coalitie- en collegevorming. Eerst komt de verkenning en dan de formatie. De partij die de meeste stemmen heeft behaald, neemt het initiatief. In het geval van de gemeente Zuidplas is dat de ChristenUnie-SGP.
Lijsttrekker Willem-Jan Verdoes van die partij nam daarom dinsdagavond tijdens het duidingsdebat het woord. “De uitslag laat zien dat het politieke landschap in onze gemeente in beweging is. Dat zien we ook terug in deze raad. Er zijn duidelijke verschillen zichtbaar, ook tussen de dorpen. Elk dorp kent zijn eigen politieke voorkeuren. Dat onderstreept het belang van een brede en zorgvuldige verkenning, juist ook op de inhoud.”
Verdoes heeft te maken met grote nieuwkomers Platform Zuidplas (vijf zetels) en Forum voor Democratie (vier zetels), die qua inhoud een aantal duidelijke verschillen van inzicht hebben ten opzichte van ChristenUnie-SGP.
Platform Zuidplas wil in college
Marjan Domhof van Platform Zuidplas had een ander voorstel. Zij wil “transparant kijken naar de gevolgen van de uitslag, de nieuwe politieke verhoudingen en het vervolgproces. Platform Zuidplas is de winnaar van de verkiezingen, wil haar verantwoordelijkheid nemen en dus deelnemen aan het college. Voor ons is het belangrijk dat de uitslag doorklinkt in het vervolgproces. De kiezer is duidelijk geweest, er is behoefte aan een nieuw geluid in de politiek. We constateren dat er meerdere coalitiemogelijkheden zijn, waaronder ook varianten zonder ChristenUnie-SGP. Om het vervolgproces evenwichtig te laten verlopen, stelt Platform Zuidplas voor om een neutrale verkenner voor te stellen om de verkiezingen recht te doen.”
Duidelijk bleek dat Domhof nog steeds wantrouwen heeft over de bedoelingen van ChristenUnie-SGP. Ze verwacht ‘achterkamertjespolitiek’, waarbij het traditionele de voorkeur krijgt. Verdoes noemde bij herhaling de openheid waarmee hij de verkenning in wil: “We sluiten niemand uit. Het gaat op basis van respect voor elkaars positie. Niet het eigen gelijk, maar het gezamenlijke belang moet vooropstaan.”
In het duidingsdebat kreeg het voorstel van Platform Zuidplas onvoldoende steun. Robin Westdijk van Forum voor Democratie noemde het voorstel voor een neutrale verkenner “sympathiek en daar staan wij positief tegenover.” Westdijk had tijdens de campagne gemerkt dat er behoefte is aan een nieuwe bestuurscultuur met de mogelijkheid van een bindend referendum. “Wij staan open voor onderhandelingen. We horen in de wandelgangen al over raadsakkoorden, dat zou zorgen voor een breed draagvlak. Wij willen geen dichtgetimmerd coalitieakkoord waar een oppositie niet aan bij kan dragen. Ik zie graag een brede samenwerking binnen de raad met alle partijen.”
Martin Damen van GroenLinks-PvdA zocht bij Platform Zuidplas naar verbinding met het voorstel van ChristenUnie-SGP ook al stond hij open voor de gedachte aan een coalitie zonder ChristenUnie-SGP.
Verkenning deze week afronden
Andere partijen waren duidelijk over de verkenning: die is aan ChristenUnie-SGP. De eerste fase, de verkenning, doet Willem-Jan Verdoes bewust zelf. Bij CKZ Vandaag gaf hij al aan dat hij echt wil kennismaken met de nieuwe partijen. “Wij willen een stabiel, dienstbaar en constructief bestuur. Daarbij zijn voor ons zowel de inhoud als de bereidheid tot samenwerking van doorslaggevend belang.” De verkenningsgesprekken hoopt Verdoes nog deze week af te ronden.
Als die gesprekken zijn gevoerd, komt Kees van der Staaij erbij. Hij gaat de vervolggesprekken op inhoud begeleiden richting de formatie van een coalitie. Daarover zei Verdoes: “We zijn ervan overtuigd dat hij een gezaghebbende en vertrouwenwekkende rol kan vervullen in dit proces.”
