Een historisch moment in het Moluks ontmoetingscentrum Nunu Mahua maandagavond. Daar werd een overeenkomst ondertekend tussen de gemeente Capelle aan den IJssel en de lokale Molukse gemeenschap, waarin het verleden van de Molukkers in Nederland wordt erkend en wordt gewerkt aan eerherstel.
Het is precies 75 jaar geleden dat de eerste schepen met Molukse KNIL-militairen en hun gezinnen in Nederland arriveerden. Deze militairen streden aan Nederlandse zijde tijdens dekolonisatie van Nederlands Indië. Na de Indonesische onafhankelijkheid werd ook onafhankelijkheid voor Molukkers beloofd, maar dat bleef uit. Daarnaast werden de militairen direct na aankomst in Nederland ontslagen en bestempeld als ‘stateloos’.
De loyaliteit aan Nederland sloeg om in een gevoel van verraad, en bepaalde de verhouding tussen de Molukkers en de Nederlandse overheid in de volgende decennia. Hoewel het verblijf in Nederland in eerste instantie tijdelijk zou zijn, maakt de Molukse gemeenschap hedendaags deel uit van de Nederlandse samenleving.
Eerherstel
In 2021 riepen honderden burgemeesters als op tot een nationaal gebaar van erkenning voor het leed van de Molukkers, maar dat is tot op de dag van vandaag uitgebleven. Veel gemeenten met Molukse gemeenschappen hebben daarom zelf die stap gezet. In 2025 stemde ook de Capelse gemeenteraad in om over te gaan tot erkenning en eerherstel.
De gemeente en lokale Molukse gemeenschap hebben samen nagedacht over hoe er vorm moest worden gegeven aan die erkenning en het eerherstel. Dat is opgenomen in de overeenkomst die maandag 2 maart werd ondertekend. Vanuit de gemeente is deze ondertekend door wethouder Sjoerd Geissler. Janus Kolanus ondertekende namens Dewan Maluku Capelle (DMC).
Artikel gaat verder onder foto
Komende maanden worden de afspraken uitgevoerd. Zo krijgen de graven van Molukse KNIL- en marine-militairen en hun echtgenotes een speciale status met eeuwigdurend grafrecht. Deze graven krijgen speciale insignes en er komen informatieborden bij de begraafplaatsen. Ook wordt op het kerkplein in de Molukse wijk een monument geplaatst. Hierop staan 144 familienamen vermeld, als eerbetoon aan de eerste generatie Molukkers die deel uitmaakten van de Capelse Molukse gemeenschap. Het monument en de informatieborden worden onthuld tijdens een herdenkingsceremonie op 6 juni.
Belangrijk dat gezamenlijke geschiedenis bewaard blijft
“Het betekent heel veel voor ons”, vertelt Roy Thenu (Comité Molukse Grafrechten Capelle). “Voor ons betekent het dat we nieuw erfgoed erbij krijgen. Met name voor de volgende generaties is het belangrijk dat die gezamenlijke geschiedenis bewaard blijft.”
Wethouder Sjoerd Geissler noemt het een historisch moment voor zowel de Molukse gemeenschap als voor de gemeente zelf. De gemeente erkent daarnaast dat geen enkele tegemoetkoming op kan wegen tegen het leed wat die eerste generatie Molukkers is aangedaan. “Dat is natuurlijk een erg lastig en erg emotioneel vraagstuk. […] Met deze overeenkomst hebben we het maximale gedaan wat wij kunnen, maar ook het Rijk – de Nederlandse overheid als Staat – die is ook aan zet om iets hierin te gaan doen. Ik hoop ook dat ze dat gaan oppakken, want het is echt heel belangrijk.”
Thenu zegt blij te zijn met wat de gemeente nu voor hen doet: “Ondanks dat het een landelijke verantwoordelijkheid is, hebben ze toch die verantwoordelijkheid durven nemen. Dat is voor ons het belangrijkste. Wij voelen ons als burgers van Capelle gerespecteerd. Het betekent heel veel voor ons. Het is moeilijk onder woorden te brengen.”
