Capelle aan den IJssel bestaat in 2028 750 jaar en de voorbereidingen voor dat jubileumjaar beginnen steeds concretere vormen aan te nemen. De Historische Vereniging Capelle (HVC) heeft maandagavond een startnotitie aangeboden voor een jaar vol activiteiten door de hele stad. Achter de schermen speelt ondertussen ook een politieke discussie: wie houdt de regie, wanneer beslist de gemeenteraad over de kosten en moet worden voorkomen dat er de komende tijd allerlei losse jubileumplannen worden aangenomen?
Gerard van den Akker van de Historische Vereniging Capelle overhandigde maandag 12 oktober de Startnotitie Capelle 750 jaar aan burgemeester Joost Manusama en cultuurwethouder Benne Kerver. Het document vormt een eerste aanzet voor de manier waarop de stad het jubileum in 2028 kan vieren.
Capelle viert dan dat het 750 jaar geleden is dat de plaats voor het eerst als woonplek werd genoemd in een document uit 1278. Het college van burgemeester en wethouders heeft de HVC gevraagd voorbereidingen te treffen voor een mogelijke viering.
De historische vereniging heeft daarvoor de afgelopen maanden gesproken met verschillende organisaties uit de stad. Een stuurgroep heeft die gesprekken verwerkt in de startnotitie.
Geen feestdag, maar heel jubileumjaar
Een van de belangrijkste uitgangspunten is dat Capelle 750 niet één groot evenement of één feestdag moet worden. De plannen gaan uit van een programma dat zich over het hele kalenderjaar 2028 uitstrekt. Onder de gezamenlijke vlag Capelle 750 kunnen allerlei activiteiten worden georganiseerd.
Culturele instellingen, scholen, verenigingen, welzijnsorganisaties en andere maatschappelijke organisaties moeten daarbij kunnen aansluiten. Ook bewoners en bewonersinitiatieven krijgen ruimte om met eigen plannen te komen. De verschillende Capelse wijken krijgen nadrukkelijk een rol. De wijkoverlegplatforms, de WOP’s, moeten worden benaderd om activiteiten in hun eigen wijk te organiseren. Het idee daarachter is dat de viering niet alleen bestaat uit een aantal grote centrale evenementen, maar ook dichtbij inwoners plaatsvindt.
Daarbij wil de HVC het jubileum gebruiken om zowel terug als vooruit te kijken. De geschiedenis en identiteit van Capelle krijgen aandacht, maar onderwerpen die voor de toekomst van de stad belangrijk zijn moeten eveneens een plek krijgen.
Stad aan de Hollandse IJssel
Een voorbeeld daarvan is de relatie tussen Capelle en het water. De stad ligt aan de Hollandse IJssel en kent een lange geschiedenis met water, veen en dijken. Volgens de startnotitie kan vanuit die geschiedenis ook een verbinding worden gelegd met actuele onderwerpen als waterveiligheid, klimaatadaptatie en vergroening.
De gedachte achter het jubileum gaat daarmee verder dan alleen het vieren van een verjaardag. De initiatiefnemers willen 2028 ook benutten om inwoners en organisaties bij elkaar te brengen en een beweging in gang te zetten die ook na het jubileumjaar iets oplevert voor de stad.
Een definitief programma is er overigens nog niet. De startnotitie is nadrukkelijk een eerste kader.
Gemeenteraad boog zich al over Capelle 750
De presentatie van de startnotitie volgt een week na een uitvoerige discussie in de gemeenteraad over de organisatie van het jubileum. De Capelse VVD, Echt voor Capelle, D66, CDA en ChristenUnie dienden tijdens de raadsvergadering van 5 oktober gezamenlijk de motie ‘Capelle viert 750 jaar – Eén programma, één besluit’ in.
De partijen constateerden dat het aantal ideeën, initiatieven en politieke voorstellen rond het jubileum begon toe te nemen. Zij wilden de verschillende plannen daarom met elkaar verbinden en vooraf inzicht krijgen in zowel het programma als de kosten.
De oorspronkelijke motie vroeg het college om één programma op hoofdlijnen te maken, daarbij per onderdeel het beoogde incidentele budget inzichtelijk te maken en vervolgens het volledige voorstel in één keer aan de gemeenteraad voor te leggen. Daar zat volgens de indieners ook een opdracht aan de gemeenteraad zelf achter.
‘Geen feestcommissie worden’
VVD-raadslid Y. Kouwenhoven verwoordde dat tijdens het debat scherp. Volgens hem moest worden voorkomen dat de gemeenteraad de komende maanden als een soort ‘feestcommissie’ zou gaan functioneren, waarbij tijdens iedere vergadering weer een nieuw idee voor Capelle 750 via een motie op tafel komt.
De invulling van het jubileum moest volgens de indieners juist vanuit de stad en maatschappelijke organisaties komen, waarna de raad op een later moment integraal naar het programma en de financiële gevolgen kan kijken.
D66 benadrukte tijdens het debat eveneens het financiële aspect. Door de ideeën bij elkaar te brengen, zou de raad in één keer kunnen zien welke activiteiten worden voorgesteld en hoeveel geld daarmee gemoeid is. Echt voor Capelle, CDA en ChristenUnie sloten zich daarbij aan. De vijf partijen stonden ook gezamenlijk onder de oorspronkelijke motie.
Wethouder: plan is al in de maak
Niet iedereen zag echter de noodzaak van de motie. Onder meer Leefbaar Capelle, PRO en SGP vroegen zich af wat de motie daadwerkelijk zou veranderen. Volgens hen was het grotendeels de normale werkwijze dat het college met een voorstel komt, waarna de gemeenteraad daarover debatteert en een besluit neemt.
Wethouder Benne Kerver gaf die partijen tijdens het debat voor een belangrijk deel gelijk. Hij bestempelde de oorspronkelijke motie als overbodig, omdat de opdrachten uit de motie volgens hem feitelijk al werden uitgevoerd. Het college was op dat moment al verder dan alleen een eerste oriëntatie. Volgens Kerver lag er sinds de week ervoor een conceptvoorstel klaar om richting het college te gaan. Ook vertelde hij dat er diezelfde dag al een gesprek met de Historische Vereniging Capelle had plaatsgevonden over de startnotitie.
Daarbij maakte Kerver duidelijk dat het college de viering breder wil trekken dan alleen de historie van Capelle. Er waren volgens hem op dat moment al allerlei ideeën voor evenementen en andere onderdelen van het jubileum. Die moeten uiteindelijk samenkomen in het voorstel dat naar de gemeenteraad gaat. De raad moet vervolgens zelf het definitieve besluit nemen.
Motie aangepast
Na de reactie van het college gingen de vijf indienende partijen met elkaar in overleg. Zij besloten de oorspronkelijke motie in te trekken. Daarmee verdween de opdracht aan het college, maar niet de zorg over een mogelijke stroom aan losse voorstellen.
De partijen kwamen daarom direct met een aangepaste motie. Daarin werd alleen nog een uitspraak van de gemeenteraad zelf gevraagd: fracties zouden terughoudend moeten omgaan met nieuwe voorstellen rond Capelle 750 totdat het collegevoorstel is besproken. Ook daar bleek echter geen raadsbrede steun voor.
Leefbaar Capelle, PRO en SGP stelden dat vrijwel iedereen tijdens het debat al had aangegeven terughoudend te willen omgaan met losse voorstellen. Volgens hen was daar geen aparte motie voor nodig. Een motie aannemen om iets uit te spreken waar partijen zich naar eigen zeggen toch al aan wilden houden, vonden zij overbodig.
Ook werd tijdens het debat gewaarschuwd voor een precedent waarbij de raad steeds moties zou aannemen om bestaand beleid of uitgesproken intenties nog eens afzonderlijk te bevestigen.
De indieners redeneerden juist andersom: wanneer alle partijen het inhoudelijk eens waren met die terughoudendheid, waarom zou de raad dat dan niet gezamenlijk kunnen vastleggen?
22 stemmen tegen, 10 voor
Tot overeenstemming kwam het uiteindelijk niet. De aangepaste motie werd in stemming gebracht en met 22 stemmen tegen en 10 stemmen voor verworpen. D66, CDA, Echt voor Capelle, de Capelse VVD en ChristenUnie stemden voor. Leefbaar Capelle, PRO en SGP stemden tegen.
Daarmee bestaat er binnen de raad vooral verschil van inzicht over de vraag of een formele politieke afspraak nodig is. Uit het debat bleek tegelijkertijd brede overeenstemming over het uitgangspunt dat niet iedere losse ingeving voor het jubileum direct in een afzonderlijk raadsvoorstel hoeft te worden omgezet.
Startnotitie inmiddels daadwerkelijk op tafel
Een week na die politieke discussie is de startnotitie waar tijdens het raadsdebat al over werd gesproken nu daadwerkelijk aangeboden. Opvallend daarbij is dat de uitgangspunten van de Historische Vereniging op meerdere punten aansluiten bij wat tijdens het debat werd besproken.
Ook de HVC gaat uit van één overkoepelend jubileumjaar waarbinnen verschillende organisaties, wijken en bewoners hun eigen bijdrage kunnen leveren.
De gemeenteraad heeft daarmee nog niet besloten hoe de viering er definitief uit gaat zien of hoeveel geld daarvoor beschikbaar komt. Eerst is het college aan zet. Bij een positieve ontvangst van de startnotitie wil de Historische Vereniging haar rol als initiator verder uitwerken, samen met andere organisaties en belangstellenden.
Daarna moet het college met een concreter voorstel naar de gemeenteraad komen. Pas op dat moment worden de verschillende onderdelen, de financiële gevolgen en de uiteindelijke rolverdeling onderwerp van definitieve politieke besluitvorming.
Lees ook: Krimpen bestaat in 2027 ook 750 jaar.
Krimpen trekt mogelijk 750.000 euro uit voor viering 750-jarig bestaan
