In de Capelse wijk Fascinatio zijn in ruim een jaar tijd 161 nieuwe (sociale huur)woningen gebouwd. De woningen zijn woensdag op feestelijke wijze opgeleverd. De oplevering is aanzienlijk sneller dan traditionele bouw. Met fabrieksmatig bouwen hoopt de bouwsector een antwoord te bieden op de grote woningnood in Nederland.
Aan de Fascinatio Boulevard zijn in ruim een jaar meerdere appartementblokken verrezen. Alle 161 woningen zijn al verhuurd en het merendeel van de bewoners is al ingetrokken. De woningen zijn aangesloten op stadswarmte, voorzien van zonnepanelen en er is een klimaatbestendige binnentuin aangelegd. Woensdag was de feestelijke opening met de kersverse bewoners, wethouder Sjoerd Geissler, woningcorporatie Havensteder en aannemer Plegt-Vos.
Bij het georganiseerde feestje klinkt zoals iedere andere feestelijke oplevering: “In een tijd waarin woningnood heel groot is, waar echt heel veel mensen op een woning zitten te wachten, vind ik het echt geweldig dat wij 161 woningen kunnen toevoegen op deze plek”, spreekt een trotse Sander Uiterwaal van woningcorporatie Havensteder.
Wat dit woningbouwproject anders maakt dan andere projecten, is de snelheid van oplevering. “Dat lukt alleen maar als je met alle partijen ook echt samenwerkt”, vertelt Dennis Baas van bouwbedrijf Plegt-Vos. Wat normaal vier of vijf jaar zou duren, is nu gerealiseerd in dertien of veertien maanden, aldus de aannemer.
Productie in fabriek
Waar traditionele bouw op locatie gebeurt, zijn onderdelen van deze woning kant-en-klaar uit de fabriek gekomen, als zogeheten prefab(ricated)-woningen. Volgens de aannemer doet de kwaliteit niet onder voor die van traditioneel gebouwde woningen: “Sterker nog, wij vinden juist dat het beter is”, zegt Baas. “Wij merken dat we deze kwaliteit niet zo hoog kunnen halen op het moment dat we het traditioneel doen.”
“Als je kijkt naar traditionele bouw, daar wordt heel veel in het werk gemaakt onder allerlei weersomstandigheden”, legt de aannemer verder uit. “Daar wordt gemetseld op het moment dat het buiten 35 graden is, maar ook gemetseld op het moment dat het rond het vriespunt is, of als het regent, of als het vochtig is. De gevelelementen die we hier zien, en de badkamers die hier in de woning zitten, die worden allemaal in onze eigen fabriek gemaakt. Allemaal onder geconditioneerde omstandigheden, voorzien van een KOMO-certificaat.”
Op de vraag of prefab-woningen de toekomst van woningbouw zijn, klinkt er geen moment van twijfel bij Dennis Baas. “Ja”, klinkt het resoluut. “Je ziet een aantal dingen in Nederland gebeuren: We moeten dus 100.000 woningen bouwen [de doelstelling van het kabinet, red.], de vergrijzing in de sector is enorm, en de betaalbaarheid staat onder druk. Wij denken dat we met deze bouwmethode op alle drie de vragen het antwoord hebben.”
Door van tevoren de woningen grotendeels al in de fabriek te bouwen, is op locatie minder overlast. Baas: “Voor de hele ruwbouw voor dit blokje van 33 appartementen – dus de gevels, badkamers, de hele constructie – hebben we slechts vijf mensen nodig om in elkaar te zetten. En dat in tien weken tijd. Er is daarnaast veel minder vrachtverkeer nodig om hier te komen, dus dat is ook fijner voor de omgeving en de buurt.”
Het kabinet lijkt inmiddels ook overtuigd van deze manier van bouwen. In 2030 moet de helft van de nieuwe woningen fabrieksmatig worden gebouwd, zo heeft de Rijksoverheid deze week bekendgemaakt. Ook moet dit sneller gebeuren: “Woningen met een goedgekeurd woonconcept kunnen straks zonder aparte bouwtechnische vergunning worden gebouwd”, valt te lezen.
De bouwmethode brengt niet automatisch met zich mee dat ieder woningbouwproject even snel kan worden gerealiseerd. De mogelijkheden zijn onder meer afhankelijk van het ontwerp, de locatie en de voorbereiding van een project.
Capelse ambities
Wethouder Sjoerd Geissler was eveneens aanwezig bij de oplevering van de woningen. Als wethouder is hij blij met de toevoeging van deze nieuwe woningen in Capelle aan den IJssel. De gemeente heeft zelf namelijk ook een ambitieuze bouwopgave en wil komende jaren tienduizend nieuwe woningen bouwen.
Als wethouder is Geissler enthousiast over de wijze van bouwen. “Ik denk dat daar best veel toekomst in zit. We willen natuurlijk veel sneller bouwen. Arbeidskrachten zijn natuurlijk steeds lastiger te vinden, dus als je fabrieksmatig delen kunt aanleveren, wat misschien ook wel niet meer handmatig geproduceerd wordt, dan gaat het natuurlijk allemaal een stuk sneller.”
Voor de gemeente ligt er ook na de oplevering een belangrijke opgave. In de jaren zeventig werd Capelle aan den IJssel namelijk door het Rijk aangewezen als groeikern. De snelle bouw zorgt nu voor flinke uitdagingen, zowel voor de fysieke wijken zelf als op sociaal-maatschappelijk niveau. “We moeten nu alles van 40, 50 jaar geleden tegelijk opknappen, vernieuwen of nieuwbouwen. Dat is natuurlijk een grote financiële investering die je als gemeente niet zomaar kunt doen”, licht de wethouder toe.
‘Niet in dezelfde valkuilen stappen’
Om een herhaling van deze geschiedenis te voorkomen, zegt de wethouder dat het belangrijk is om daar nu al rekening mee te houden. “Voor wat je nu bouwt, moet je niet in dezelfde valkuilen stappen als eerder. Dat houdt onder andere in dat je kijkt hoe je de investeringen in de stad goed op peil houdt, maar dat je daar ook wel wat spreiding in kunt aanbrengen. En je moet ook rekening houden met demografische ontwikkelingen. Een wijk als Fascinatio, die begin 2000 begonnen is, dat is natuurlijk niet meer de wijk zoals die nu is.”
De gemeente is daarom niet enkel bezig met nieuwbouw, maar ook met de leefbaarheid. Als voorbeeld geeft de wethouder voorzieningen in de buurt, maar bijvoorbeeld ook recreatie. Hij wijst bij de opgeleverde woningen op de naastgelegen groenstrook, dat momenteel nog Rotterdams grondgebied is.
“Daar willen we een groene parkrand realiseren, die eigenlijk naar de andere kant van Fascinatio doorloopt. Dan kun je een ommetje rondom de wijk maken. Als gemeente willen we het beheer overnemen [van Rotterdam, red.] en hier iets moois van maken.” Als alles volgens plan verloopt, is de verwachting dat dit voor de zomer van 2027 opgeleverd kan worden.
