Onder luid applaus heeft minister-president Rob Jetten zondag namens de Nederlandse regering excuses aangeboden aan de Molukse gemeenschap voor het onrecht dat de eerste generatie Molukkers na hun aankomst in Nederland is aangedaan. De excuses werden uitgesproken tijdens de inhuldiging van het Landelijk Moluks Monument Ulu Kora in Rotterdam, precies 75 jaar nadat duizenden Molukse KNIL-militairen en hun gezinnen naar Nederland kwamen.
In zijn toespraak sprak Jetten over het historisch onrecht dat de Molukse gemeenschap is aangedaan en de gevolgen die daarvan tot op de dag van vandaag voelbaar zijn. Volgens de premier is het noodzakelijke begin van eerherstel jarenlang uitgebleven. “U wordt gezien”, hield hij de aanwezigen voor.
Eerbetoon aan de eerste generatie
Onder de aanwezigen bevonden zich veel nazaten van de eerste generatie Molukkers. Voor Enseline Lenahan heeft het monument een bijzondere betekenis. Haar grootouders, ooms en tantes kwamen op 5 juni 1951 aan bij de Lloydkade in Rotterdam. “Mijn band met dit monument is een eerbetoon naar de eerste generatie toe”, vertelde zij.
Ook Olympia Latupeirissa stond zondag stil bij haar familiegeschiedenis. Haar grootouders arriveerden destijds met het SS Roma in Rotterdam. “Voor hen sta ik hier. Dat is echt vanuit mijn hart en ziel”, zei zij. Volgens Latupeirissa blijft het belangrijk om het verhaal van de Molukse gemeenschap door te geven. “We zijn hier al 75 jaar, maar we zijn hier nog steeds. Blijkbaar moeten we nog steeds laten zien wie wij zijn en waarom ons volk hier is gekomen.”
‘De excuses zijn pas het begin’
De excuses van Jetten worden door velen gezien als een belangrijk moment, maar niet als eindpunt. “Excuses van Jetten zijn nog maar het begin. Dit is echt het begin”, aldus Latupeirissa. Voor Browny Sopacua en Niquel Matitahatiwen stond de dag eveneens in het teken van hun grootouders, die tot de eerste generatie behoorden. Zij vertelden hoe hun familie destijds uitging van een tijdelijk verblijf in Nederland. “Met hun gedachten: we gaan weer terug naar huis. Dat is uiteindelijk niet meer gebeurd.”
Hoewel hun grootouders er niet meer zijn om het monument en de excuses mee te maken, voelen zij hun aanwezigheid nog altijd. “We zijn nu 75 jaar later. Ze zijn er niet meer. Maar ik ben blij dat er ook een soort van erkenning is. Het is een eerste stap.”
Reactie burgemeester Manusama
Ook burgemeester Joost Manusama van Capelle aan den IJssel reageerde op het historische moment. De burgemeester, zelf afkomstig uit de Molukse gemeenschap, noemt de excuses “terecht, noodzakelijk, maar vooral ontzettend belangrijk”.
“Voor de Molukse gemeenschap komen ze na een lange weg van erkenning, strijd en geduld”, aldus Manusama. “De eerste generatie Molukkers kwam in 1951 niet vrijwillig naar Nederland. Beloften werden geschonden en het vertrouwen brak. Hun loyaliteit en inzet voor Nederland werden onvoldoende erkend.”
Nog geen drie weken geleden pleitte Manusama tijdens een bijeenkomst in Capelle aan den IJssel voor officiële excuses van de Nederlandse Staat aan de Molukse gemeenschap. Met de woorden van Jetten is aan die oproep nu gehoor gegeven.
‘Onderdeel van de Nederlandse geschiedenis’
Volgens de burgemeester vormen de excuses geen eindpunt. “Vandaag eren wij de eerste Molukse generatie in Nederland. Wij erkennen hun verhaal. En wij bevestigen dat hun geschiedenis onlosmakelijk deel uitmaakt van de geschiedenis van Nederland. En dat is van grote betekenis.” Met de excuses en de onthulling van het monument is volgens velen een historische stap gezet in de erkenning van de Molukse geschiedenis in Nederland.
